Για την κοινή πολιτική διαδικασία Αρ.Εν. – Ε.Α.Α.Κ – Αρ.Δι.Ν στην Νομική Αθήνας

Εντός δύο επάλληλων κρίσεων

Η παρούσα ακαδημαϊκή χρονιά ξεκίνησε και συνεχίζει να εξελίσσεται στο πλαίσιο μιας κεντρικοπολιτικής συγκυρίας κατά την οποία ο ελληνικός κοινωνικός σχηματισμός εντοπίζεται εντός δύο μεγάλων, επάλληλων κρίσεων που βρίσκονται μεταξύ τους σε σχέση γενικού-ειδικού. Η γενική και ταυτόχρονα πρώτη χρονικά κρίση, είναι η διεθνής οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 και πολύ γρήγορα βρήκε την χαρακτηριστικότερη έκφρασή της στη δημοσιονομική κρίση του ελληνικού κράτους. Όσα επακολούθησαν για τα επόμενα 6 χρόνια είναι λίγο πολύ γνωστά. Η νέα αυτή συγκυρία ωρίμασε σταδιακά, περνώντας από το 1ο Μνημόνιο της κυβέρνησης Παπανδρέου στον πρώτο κύκλο  μεγάλων λαϊκών αντιστάσεων (με αποκορύφωμα το κίνημα των πλατειών του 2011) και από εκεί στο 2ο Μνημόνιο της κυβέρνησης Παπαδήμου και έπειτα την κυβέρνηση Σαμαρά. Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, οι μεγάλες αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις και η καταστολή κάθε τύπου που αυτές δέχθηκαν οδήγησαν σταδιακά στην μεγάλη τομή που έκλεισε την πρώτη φάση της μεγάλης γενικής οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε το 2008: την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε κεντρικό φορέα και αιχμή του δόρατος της αντιμνημονιακής πάλης, την εκλογική του επικράτηση τον Δεκέμβρη του 2015, την εξάμηνη διαπραγμάτευση και τέλος το μεγαλειώδες ΟΧΙ στο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουλίου.

Ήδη από την επαύριο των διπλών εκλογών του 2012, είχε φανεί πως η εξελικτικά διττή ρητορική και πρακτική του ΣΥΡΙΖΑ συσπείρωνε ένα μάλλον αντιφατικό και θολό κοινωνικό μπλοκ. Δίπλα στην όξυνση της αντιμνημονιακής πάλης και σε μια πολιτική παρέμβαση αυθεντικά ανήκουσα στο πλαίσιο της ριζοσπαστικής αριστεράς, υπήρχαν σταθερά κινήσεις έντονα μετριοπαθείς και ηθελημένες αδράνειες μαζί με πολλές ανίερες συμμαχίες. Την εκλογική νίκη του Ιανουαρίου 2015 ακολούθησε μια εξάμηνη διαπραγμάτευση που επίσης κινήθηκε σε μια αλληλουχία μικρών ρήξεων που ακολουθούνταν από επαχθείς συμβιβασμούς, με την επιθετική στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να είναι περισσότερο διακήρυξη και λιγότερο αποφασιστική πράξη.

Το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015, η μεγάλη κοινωνική διαθεσιμότητα που αυτό ανέδειξε και η διάψευση των λαϊκών προσδοκιών από το 3ο Μνημόνιο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ αποτελούν την σαφή τομή που εισάγει την ειδικότερη, δεύτερη φάση της μεγάλης καπιταλιστικής κρίσης εντός της οποίας ζούμε. Η δεύτερη αυτή φάση φέρνει μια νέα κρίση πολιτικής εκπροσώπησης (κενό που προηγουμένως είχε καλύψει ο ΣΥΡΙΖΑ), όπως αυτή φαίνεται και από την μεγάλη αποχή στις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου, μια νέα καμπή στην ανάπτυξη του αντιμνημονιακού κινήματος που μόλις τις τελευταίες εβδομάδες φαίνεται να ξαναβρίσκει βηματισμό και τέλος, μια νέα έλλειψη ενός μαζικού, ηγεμονικού και ανταγωνιστικού αριστερού υποκειμένου.

 

Η διάθλαση της κρίσης στο ελληνικό πανεπιστήμιο

 Ο κοινωνικός χώρος του ελληνικού πανεπιστημίου και το σύνολο του φοιτητικού σώματος, ως οργανικό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας που διαπερνάται από τις αντιφάσεις και τα χαρακτηριστικά της και που αλληλεπιδρά συνεχώς με αυτήν, δεν μπορούσαν να μείνουν ανεπηρέαστα από την οικονομική κρίση και την αλλαγή φάσης εντός αυτής. Το ελληνικό πανεπιστήμιο ως λειτουργική μονάδα βρέθηκε συχνά τα τελευταία χρόνια στα όρια του λουκέτου. Τα αποθεματικά του κουρεύτηκαν με το PSI, η χρηματοδότησή του μειώθηκε από τα 40 στα μόλις 9 εκατομμύρια, εργολαβίες βρήκαν την ευκαιρία που χρόνια αναζητούσαν να καταλάβουν διάφορες λειτουργίες του (σίτιση, στέγαση, συγγράμματα, καθαριότητα) προσφέροντας υποβαθμισμένες υπηρεσίες και επιβάλλοντας μεσαιωνικούς όρους στους εργαζομένους τους, εργαζόμενοι απολύθηκαν, ενώ τέλος πολλές φορές βρέθηκαν στα επιμέρους καθηγητικά όργανα αντιδραστικές προσωπικότητες που εξυπηρέτησαν περισσότερο την πολιτική τους καριέρα και το πολιτικό τους σχέδιο παρά τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα του Πανεπιστημίου. Γενικότερα, η λειτουργία του ελληνικού πανεπιστημίου υποβαθμίστηκε σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό.

Ακόμα σημαντικότερος όμως και άξιος απολογισμού είναι ο αντίκτυπος της κρίσης στην συμπεριφορά της φοιτητιώσας νεολαίας. Περί το 2010, στην ανάλυση της φοιτητικής αριστεράς υπήρχαν πάνω κάτω οι εξής δύο προσεγγίσεις: η οικονομική κρίση είτε θα έσπρωχνε το φοιτητικό σώμα στο δρόμο της συλλογικής διεκδίκησης και προάσπισης των κεκτημένων του, είτε θα ωθούσε την μεγάλη πλειοψηφία στον ατομικό δρόμο της ατελείωτης αναζήτησης δεξιοτήτων με σκοπό μια ανταγωνιστικότερη θέση στην αγορά εργασίας, με βάση πλέον όχι μόνο το αφήγημα της επιτυχημένης προσωπικής καριέρας αλλά και της αναγκαίας ατομικής επιβίωσης. Η εκ των υστέρων εμπειρία δείχνει ότι, με εξαίρεση μερικές σημαντικές αναλαμπές κατά τις οποίες οι Φοιτητικοί Σύλλογοι κατάφεραν να συγκροτήσουν μαχητικές αντιστάσεις στην υποβάθμιση των σπουδών τους, η μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών επέλεξε τον δρόμο της ιδιώτευσης. Η απάθεια αυτή των Φοιτητικών Συλλόγων φαίνεται να έχει βαθύνει ακόμα περισσότερο μετά το περασμένο καλοκαίρι. Σημαντικοί κόμβοι και καταστάσεις όπως το ασφαλιστικό και το προσφυγικό δεν φαίνεται να κινητοποιούν τους φοιτητές να αναλάβουν πρωτοβουλίες μέσω των οργάνων των Φοιτητικών του Συλλόγων.

Τα κομμάτια εκείνα της φοιτητικής αριστεράς που επιθυμούν να είναι κοινωνικά χρήσιμα και θεωρούν ότι η νεολαία μπορεί και πρέπει να συμβάλει στην υπόθεση της συνολικής ανατροπής, πρέπει με πολύ γρήγορους ρυθμούς να καταφέρουν να απολογίσουν τις παραλείψεις της παρέμβασής τους και να χαράξουν στρατηγική για την επαναφορά της πολιτικής στα αμφιθέατρα με προοπτικές αριστερής ηγεμονίας. Και ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να συμβεί αυτό είναι να μπορέσουν να οικοδομήσουν μια εναλλακτική απάντηση στις ανάγκες της μεγάλης μάζας των φοιτητών που θα βασίζεται στον συλλογικό δρόμο του αγώνα και θα μπορεί να παράγει παραστάσεις υλικής νίκης.

 

Το δίπολο αναγκαιότητα-δυνατότητα

 Η αναγκαιότητα

Η περιγραφή της παραπάνω κατάστασης γίνεται για να καταλήξει σε μια παραδοχή: η ελληνική κοινωνία, και οι Φοιτητικοί Σύλλογοι ως υποσύνολο αυτής, βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε μια σταδιακή ενσωμάτωση ενός διάχυτου συναισθήματος ήττας και αδράνειας. Οι μεγάλοι αγώνες που δόθηκαν την τελευταία πενταετία φαίνεται να μην μπορούν να συνοψιστούν στην αποτύπωση ενός συνολικού, ανατρεπτικού αποτελέσματος. Η αγνόηση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος από τη  κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και η συνακόλουθη υπογραφή του 3ου Μνημονίου αποτέλεσε μια καθοριστική διάψευση των προσδοκιών μεγάλης μερίδας της ελληνικής κοινωνίας που είχε μπει λιγότερο ή περισσότερο σε μια τροχιά αντίστασης στην συνεχιζόμενη λιτότητα.

Πιο συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο, η πολιτική κρίση που περιγράφηκε ως επικρατούσα στους Φοιτητικούς Συλλόγους έδωσε πάτημα σε αντιδραστικά κομμάτια φοιτητών να συγκροτήσουν πολιτικά υποκείμενα και να παλέψουν πλέον ανοιχτά για την επικράτηση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας του ατομικισμού εντός του φοιτητικού σώματος. Τα πολιτικά υποκείμενα αυτά έρχονται να προστεθούν στον ήδη υπάρχοντα δεξιό φοιτητικό συνδικαλισμό της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και της ΠΑΣΠ. Μεταξύ αυτών των δυνάμεων επικρατεί μια άτυπη συμμαχία αρχών, θέσεων και στόχων που όχι μόνο ενισχύει αλλά και πολιτικοποιεί με τρόπο ενεργητικό την πλειοψηφία των φοιτητών στη κατεύθυνση της ιδιώτευσης και της αδράνειας.

Η κατάσταση αυτή συγκροτεί μια πρόκληση, ένα ερώτημα για την φοιτητική αριστερά που βλέπει τις θέσεις που είχε κατακτήσει τα προηγούμενα χρόνια να υποχωρούν. Συνιστά δηλαδή μια αναγκαιότητα που επιβάλλει στην φοιτητική αριστερά να συγχρονίσει ακόμα περισσότερο την παραγωγή πολιτικού σχεδίου και τις αντιστάσεις που προσπαθεί να γειώσει.

Η δυνατότητα

Η αναγκαιότητα δεν είναι όμως ο μόνος παράγοντας που πρέπει να οδηγήσει σήμερα τις δυνάμεις της φοιτητικής αριστεράς σε μια αναβαθμισμένη πολιτική και οργανωτική προσέγγιση. Η ίδια η πραγματικότητα και οι πυκνές κεντρικοπολιτικές εξελίξεις του τελευταίου χρόνου έχουν οδηγήσει τα άτομα και τις συλλογικότητες σε μεγάλες μετατοπίσεις θέσεων και στόχων, ευτυχώς προς την κατεύθυνση της σύγκλισης. Θεωρούμε πως η δυνατότητα που μας δίνεται σήμερα να αναδιατάξουμε τις δυνάμεις μας και να βγούμε στους συλλόγους και την κοινωνία ενωμένοι, με συνδυασμένη μαζικότητα και κοινή πολιτική αφήγηση δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μας προσπεράσει.

Πολιτικές δυνάμεις που στο παρελθόν έχουν λειτουργήσει ακόμα και αντιπαραθετικά, προερχόμενες από διαφορετικά ρεύματα, μπορούν σήμερα να μπουν σε μια διαδικασία πολιτικής αλληλομόλυνσης και να ανταλλάξουν στοιχεία, όχι με την απλή συγκόλληση πρακτικών και αναλύσεων, αλλά δημιουργώντας μια νέα πολιτική αφήγηση. Για εμάς, απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει αυτή η δυναμική διαδικασία, είναι να μείνουμε μακριά από τους μικρο-ηγεμονισμούς του παρελθόντος.

 

Επίμετρο

Όλα αυτά τα χρόνια, η ενεργή εμπλοκή των συλλογικοτήτων μας στην πολιτική διαπάλη εντός και εκτός των τειχών του Πανεπιστημίου, η οργανική σχέση μας με τους προβληματισμούς και τις εξελίξεις της συγκυρίας και η στράτευσή μας στην υπόθεση της παραγωγής ενός σύγχρονου πολιτικού σχεδίου για την ριζοσπαστική/αντικαπιταλιστική  αριστερά μας οδήγησε σε επιτυχίες και σε αποτυχίες. Σήμερα, πρέπει με νηφαλιότητα να κεφαλαιοποιήσουμε αυτή την εμπειρία. Η διαδικασία πολιτικής σύγκλισης των συλλογικοτήτων μας μπορεί να γίνει η απάντηση στην έλλειψη ενός μαζικού ηγεμονικού αριστερού υποκειμένου εντός του χώρου των Πανεπιστημίων.

Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία της ΡαΠαΝ- ΣΑΦΝ και του ΑρΔιΝ να καλέσουν κοινή πολιτική διαδικασία και καλούμε με τη σειρά μας κάθε ανένταχτη και ανένταχτο που βλέπει τον εαυτό της/ του στο φοιτητικό κίνημα να συμμετάσχει στη διαδικασία και να εμπλακεί ενεργά, να κάνει δική της/ του υπόθεση την δημιουργία και εφαρμογή μιας αριστερής στρατηγικής για το πανεπιστήμιο και την κοινωνία των αναγκών μας.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s