80% έκπτωση ή 100% εκμετάλλευση;

BF εικόνα«H “Black Friday”, παρά το… σκοτεινό της όνομα, είναι μια γιορτή! Μια γιορτή αγορών, εκπτώσεων και προσφορών! Η χαρά του καταναλωτή! Το αμερικάνικο αυτό εμπορικό φαινόμενο ξανασυναντά την ελληνική αγορά στις 23/11, προσφέροντας ευκαιρίες για ατελείωτο shopping! Προλάβετε!»

Κάπως έτσι μοιάζει μια τυπική διαφήμιση που διαλαλεί το μεγάλο γεγονός του εμπορίου, τη Black Friday. Ωστόσο, πριν τρέξουμε στα μαγαζιά, αν είχαμε τέτοιο σκοπό, είναι σωστό να κοντοσταθούμε λίγο. Και να σκεφτούμε μερικά ζητήματα…

Είναι γεγονός πως η κοινωνία στην οποία ζούμε διέπεται από ένα σκληρό καπιταλιστικό σύστημα, στο οποίο η φιλελεύθερη οικονομική ζωή περιστρέφεται γύρω από το βασικό πυρήνα του κέρδους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η… «Μαύρη Παρασκευή» (ελληνιστί) έρχεται να σηματοδοτήσει την ωδή στον καταναλωτισμό. Πρόκειται, στην ουσία, για ένα 24ωρο προσφορών, που στόχο έχει τη δημιουργία στους καταναλωτές ακόμη περισσότερων πλαστών αναγκών και ανεκπλήρωτων επιθυμιών, με απώτερη, βέβαια, επιδίωξη, τη διόγκωση των κερδών μέσω των αυξημένων αγορών. Μια ολόκληρη ημέρα-κατασκεύασμα, που συντηρεί την καταναλωτική κουλτούρα και το πρότυπο του homo consumens, δηλαδή του ανθρώπου που ζει για να καταναλώνει και καταναλώνει για να ζει.

Η Black Friday στηρίζεται κατά βάση στην έντονη διαφημιστική προπαγάνδα και την ψυχολογική υποβολή, μέσω αυτής, των καταναλωτ(ρι)ών. Αφενός πολλοί άνθρωποι, κυρίως χαμηλότερων εργατικών τάξεων, των οποίων το πορτοφόλι έχει χτυπήσει αλύπητα η οικονομική κρίση (όλο και χαμηλότεροι μισθοί, συντάξεις, δώρα και επιδόματα), βλέπουν τη μέρα αυτή ως την πιο συμφέρουσα ευκαιρία για κάλυψη κάποιων βασικών αναγκών, με  την αγορά καταναλωτικών αγαθών με μικρό κόστος, συνήθως αντικείμενα τεχνολογίας και ηλεκτρονικές συσκευές. Αφετέρου, και μιλώντας για εξίσου σημαντική μερίδα κόσμου, οι ολοήμερες εκπτώσεις διαμορφώνουν ένα κλίμα πίεσης και αγοραστικής επιτακτικότητας. Πράγμα που πάει να πει ότι παρόλο που προσφορές κι ευκαιρίες μπορούν να βρεθούν όλο το χρόνο στα μαγαζιά, οι αγοραστ(ρι)ές νιώθουν μια ψυχαναγκαστική επιταγή να αγοράσουν ρούχα, παπούτσια ή οτιδήποτε… λόγω ημέρας, κι όχι γιατί όντως το έχουν ανάγκη. Σαν αποτέλεσμα, στα καταστήματα επικρατεί πανικός, με ουρές πολλών ατόμων, ταλαιπωρία, εκνευρισμό και, στο κάτω κάτω, γελοιότητα.

Η καταναλωτική αυτή φρενίτιδα, όμως, πλήττει άμεσα και τους εργαζόμενους/ες. Η Black Friday αποτελεί κορύφωση της εργοδοτικής ασυδοσίας και της καταστρατήγησης, εκ μέρους των αφεντικών, όσων εργασιακών δικαιωμάτων έχουν απομείνει, ενώ έρχεται να συνδυαστεί με την γενικότερη εργασιακή επισφάλεια που βιώνουμε σήμερα. Ακόμα και τις μέρες που προηγούνται των «προσφορών» οι υπάλληλοι δουλεύουν με εξοντωτικούς ρυθμούς, οι υπερωρίες τους μένουν απλήρωτες και τα ρεπό εξαφανίζονται προκειμένου τα καταστήματα να είναι κατάλληλα διαμορφωμένα για να υποδεχτούν το πλήθος καταναλωτών. Μόλις φτάσει η μεγάλη μέρα, οι ίδιοι ρυθμοί εργασίας συνεχίζονται μέσα σε ένα κλίμα χάους, όπου εκατοντάδες ανθρώπων στριμώχνονται μέσα σε ένα μαγαζί, κάνοντας αγώνα δρόμου για το ποιος/α θα προλάβει την καλύτερη προσφορά, αναγκάζοντας έτσι τους εργαζόμενους/ες να συμπεριφέρονται σαν διαιτητές σε ένα ατέρμονο κυνήγι αγαθών. Η ίδια χαωτική κατάσταση αποκαλύπτει και την άλλη όψη του νομίσματος που δεν είναι άλλη από την κανιβαλιστική συμπεριφορά των καταναλωτών. Τις ημέρες εκείνες βλέπει κανείς σουρεαλιστικές εικόνες που θυμίζουν σκηνές από ταινία με καταναλωτές σε φρενήρη κατάσταση να επιδίδονται σε ένα κυνήγι αγορών που πολλές φορές προκαλεί ατυχήματα εκ των οποίων αρκετά και θανάσιμα. Επιτομή αυτών αποτελεί και το περιστατικό του 2008 όταν ένας 34χρονος εργάτης της Wal-Mart έχασε τη ζωή του, αφού ποδοπατήθηκε  κυριολεκτικά από 200 περίπου καταναλωτές.

Όλα αυτά δεν είναι τόσο μακριά από τη δική μας εμπειρία ως φοιτητ(ρι)ές-εργαζόμενοι/ες. Πολλοί και πολλές από εμάς θα εργασθούν εκείνη τη μέρα κάτω από αυτές τις τόσο αντίξοες συνθήκες, εξυπηρετώντας έτσι τα συμφέροντα και τις παράλογες απαιτήσεις των αφεντικών τους.

Δεν γίνεται, λοιπόν, να ενισχύουμε γεγονότα όπως η Black Friday, όπως και τα ανοιχτά μαγαζιά τις Κυριακές ή τις «Λευκές Νύχτες», που προωθούν την καταναλωτική μανία και ενισχύουν την υπερπαραγωγή αγαθών χωρίς κανένα σεβασμό στους φυσικούς πόρους του πλανήτη ενώ παράλληλα θέτουν υπό εκμετάλλευση τους/τις εργαζόμενους/ες για χάρη του οικονομικού κέρδους αφεντικών κι εργοδοτών. Αξίζει να παλέψουμε για τα εργασιακά μας δικαιώματα. Για την τήρηση του νομίμου ωραρίου, την πληρωμή των υπερωριών, τις άδειες που δικαιούμαστε και για όλα αυτά που μας στερούν καθημερινά στο βωμό της κερδοφορίας των κεφαλαιούχων. Γιατί δε θέλουμε να είμαστε η γενιά του υποκατώτατου μισθού και της εργασιακής επισφάλειας.

Διεκδικούμε όλοι και όλες μαζί ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας, τόσο για την εργαζόμενη νεολαία όσο και για όλους και όλες τις εργαζόμενες.

 

This entry was posted in κείμενα συγκυρίας and tagged . Bookmark the permalink.

...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s