Αγόρασες Ποινικό Κώδικα; Αλλάζει!

FB_IMG_1556983485522Η κυβέρνηση του ΣΎΡΙΖΑ συμπληρώνει φέτος 4 έτη θητείας. Πάρα το «προοδευτικό» προσωπείο που προσπαθεί να κρατήσει εν τέλει καταλήγει σε πολύ συντηρητικές και επικίνδυνες αποφάσεις. Έπειτα από πολλά αντιλαϊκα μέτρα, αλλαγές στην παιδεία με το νόμο Γαβρόγλου και έναν νέο χάρτη σχολών που σημαίνει το άνοιγμα της πίσω πόρτας για την ανάπτυξη των ιδιωτικών πανεπιστημιων (η λίστα συνεχίζεται αλλά ας μην τα αναφέρουμε όλα), πριν λίγο καιρό παρουσιάστηκε νέο σχέδιο για τον Ποινικό Κώδικα. Οι αλλαγές σε αυτόν κάθε άλλο παρά προάσπιση της δικαιοσύνης μπορούν να θεωρηθούν. Αντίθετα, αποτελεί μία ακόμα επίθεση στα δικαιώματα μας, άλλη μια αντιλαϊκή μεταρρύθμιση που θα περιμέναμε να προέλθει από κάποια φανερά δεξιά κυβέρνηση.

Να κάποιες από τις αλλαγές που προτείνονται…

1. Δε θα μπορούσε να μην αναφερθεί φυσικά η αναθεώρηση του άρθρου 336 που αφορά στον βιασμό. Μέχρι τώρα για να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα του βιασμού απαιτούταν σωματική βία. Τόσα χρόνια αίτημα του φεμινιστικου κινήματος είναι η στοιχειοθέτηση του εγκλήματος απλά και μόνο με την έλλειψη συναίνεσης. Γιατί βιασμός υπάρχει όταν δεν υπάρχει συναίνεση. Καμια άλλη προϋπόθεση. Το όχι μας είναι αρκετό. Όμως φαίνεται πως όλα αυτά για καποιους δεν είναι δίκαια. Έτσι αποφάσισαν να αναθεωρήσουν το άρθρο εντελώς αντίθετα από τα αιτήματα που αναφέρθηκαν. Αποφάσισαν να μην αφαιρέσουν τη σωματική βία ως προϋπόθεση για την στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος αλλά προτείνουν να προστεθεί και ο κίνδυνος ζωής. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει βιασμός αν ο θύτης σου δεν έχει πρόθεση να κάνει κακό στη ζωή σου. Σε κάθε άλλη περίπτωση φταις εσύ γιατί προκαλείς με τα ρούχα, το βλέμμα ή τη συμπεριφορά σου. Η τουλάχιστον κάπως έτσι το βλέπει η επιτροπή που πρότεινε αυτή την αλλαγή, η οποία μας βρίσκει εντελώς αντίθετες και αντίθετους, μια αλλαγή που θυμίζει μεσαίωνα. Μια αλλαγή που γίνεται την ίδια στιγμή που τα κρούσματα των βιασμών είναι μια καθημερινότητα, που τα περιστατικά των γυναικοκτονιών αυξάνονται, ενώ η γυναικοκτονία δεν έχει θεσμοθετηθεί σαν ξεχωριστό έγκλημα, πράγμα που αποτελεί ακόμη ένα αίτημα του φεμινιστικού κινήματος, μια αλλαγή που γίνεται ενώ οι έμφυλες, ομοφοβικές και τρανσφοβικές επιθέσεις και η στοχοποίηση και η περιθωριοποίηση κάθε θηλυκότητας τείνουν να κανονικοποιούνται.

2. Στον νέο ΠΚ εξαλείφεται το ισχύον σήμερα άρθρο 81Α που είχε εισαχθεί με τον νόμο 4285/2014 και αφορούσε στα εγκλήματα μίσους, δηλαδή το ρατσιστικό έγκλημα και δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για το ρατσιστικό κίνητρο. Σύμφωνα με το ισχύον άρθρο 81Α, το ρατσιστικό κίνητρο (δηλαδή αν αποδειχθεί ότι το έγκλημα έγινε βάσει των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου) επιβαρύνει τις ποινές που επαπειλούνται για εγκλήματα με ρατσιστικά χαακτηριστικά και παράλληλα συνεπάγεται αυτεπάγγελτη δίωξη για μια σειρά από αδικήματα όταν συντρέχει η περίπτωση του ρατσιστικού εγκλήματος (εξύβριση, απειλή, απλή σωματική βλάβη κλπ). Επομένως με την κατάργηση του εν λόγω άρθρου επανέρχεται το προϋφιστάμενο νομικό πλαίσιο με βάση το όποιο το ρατσιστικό κίνητρο συνιστά στοιχείο που συνεκτιμάται κατά την επιμέτρηση της ποινής (άρθρο 79 παρ.5 νέου ΠΚ), δηλαδή στο τέλος της δίκης και όχι στην αρχή ή κατά τη διάρκεια, και λειτουργεί ως επιβαρυντικός παράγοντας με αποτέλεσμα αφενός ο ρόλος της θεσμοθέτησης του ρατσιστικού κινήτρου να υποβαθμίζεται, αφετέρου οι ποινικές διώξεις για τα εν λόγω εγκλήματα θα γίνονται μόνο κατ’ έγκληση και όχι αυτεπάγγελτα.

Και αυτή η αλλαγή έρχεται σε μια συγκυρία ανόδου της ακροδεξιάς και νεοναζιστικών εγκληματικών οργανώσεων, σε μια κοινωνία που ο φασισμός έχει χίλια πρόσωπα, σε μία περίοδο που τα στατιστικά περιστατικών ρατσιστικής βίας αυξάνονται κατακόρυφα, σε μια εποχή που αν είσαι μετανάστης και πας πρωί στη δουλειά σου μπορεί να βρεθείς μαχαιρωμένος (υπόθεση Σαχζάτ Λουκμάν), σε μια εποχή που αν είσαι γυναίκα μετανάστρια εύκολα γίνεσαι θύμα trafficking, σε μια εποχή που το νεκρό σου σώμα στο κέντρο των Εξαρχείων δεν προκαλεί καμία αίσθηση γιατί είσαι ομοφυλόφιλο πρεζάκι (βλ.Ζακ Κωστόπουλος), σε μια εποχή τελικά που όλες και όλοι μας βιώνουμε με τον χειρότερο τρόπο καθημερινά τον εντεινόμενο εκφασισμό της κοινωνίας μας.

3. Τροποποίηση του άρθρου 187 ΠΚ.Αφενός, το άρθρο 187 του σχεδίου νέου ΠΚ προβλέπει τον υποβιβασμό της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης σε επιβαρυντική περίσταση της ένταξης σε αυτήν. Αφετέρου, το άρθρο ενισχύεται με αναφορά πλέον σε όλα τα κακουργήματα. Η μείωση της ποινής είναι πολύ ουσιαστική, καθώς η συγκεκριμένη πράξη από ένα πλαίσιο ποινής 10-20 ετών θα αντιμετωπίζεται πλέον με πολύ μεγαλύτερη επιείκεια, καθώς το πλαίσιο ποινής διαμορφώνεται σε 5-10 χρόνια, δηλαδή η ελάχιστη ποινή των 10 χρόνων καθίσταται πλέον μέγιστη. Η μείωση αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες μειώσεις του πλαισίου ποινής για τους κατηγορούμενους για διάφορες άλλες μορφές συμμετοχής σε εγκληματική και τρομοκρατική οργάνωση, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι η επιείκεια της επιτροπής εξαντλείται ουσιαστικά στο πρόσωπο του “διευθύνοντα”, δηλαδή του αρχηγού. Αξιοσημείωτο είναι ότι το εν λόγω άρθρο συχνά εφαρμόζεται καταχρηστικά, γεγονός στο οποίο συνομολογεί και η γενικόλογη διατύπωσή του, για περιπτώσεις ομάδων που με μία διασταλτική ερμηνεία θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν «εγκληματικές οργανώσεις». Χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι οικογένειες Ρομά που μπορεί να διώκονται ομαδικά για κάποια παράβαση ενός μέλους της οικογένειας, γεγονός που έχει ξεκάθαρα χαρακτηριστικά φυλετικών και ταξικών διακρίσεων. Τροποποίησεις θα δεχτεί και το άρθρο 187α ΠΚ, η αλλιώς τρομονόμος, άρθρο που πάντα μας έβρισκε αντίθετους/ες, καθώς η διατύπωση και το περιεχόμενο του άφηνε και αφήνει το περιθώριο στοχοποίησης του κινήματος και των αθρώπων του ή… και των κοινωνικών μας σχέσεων (βλ.υπόθεση Ηριάννας).

Ενδεχομένως, λοιπόν, το συγκεκριμένο άρθρο να μην τυγχάνει της καλύτερης δυνατής διατύπωσης και πολλές φορές να χρησιμοιποιείται με τρόπο καταχρηστικό, ωστόσο η αλλαγή του την συγκεκριμένη χρονική στιγμή γεννά ορισμένες αμφιβολίες και προβληματισμούς. Δεδομένου ότι σπάνια ασκείται ποινική δίωξη για το αδίκημα της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης και ότι εδώ και χρόνια συνεχίζεται η δίκη της Χρυσής Αυγής της οποίας ο αρχηγός Ν.Μιχαλολιάκος αντιμετωπίζει τον κίνδυνο πολυετούς κάθειρξης ως διευθύνων την εγκληματική οργάνωση, η αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου την στιγμή που η δίκη φαίνεται να φτάνει στο τέλος της προκαλεί αντιδράσεις παρά το γεγονός ότι έχει γίνει λόγος για ένα μεταβατικό άρθρο μέχρι το τέλος της δίκης, πράγμα που δεν έχει κάπως οριστικοποιηθεί. Γιατί η αλλαγή αυτή σημαίνει την προστασία και κάλυψη της Χρυσής Αυγής και του αρχηγού της, σημαίνει την νομιμοποίηση της εγκληματικής τους δράση, την νομιμοποίηση του φασισμού στις συνειδήσεις των ανθρώπων, σημαίνει την ατιμωρησία ανθρώπων που μισούν κάθε τι διαφορετικό και με ευκολία το σκοτώνουν, σημαίνει την κοινωνική αδικία, σημαίνει την οργή μας.

Κλείνοντας, ως φοιτητές και φοιτήτριες με προβληματισμούς και αναπάντητα ερωτήματα καλούμαστε να αμφισβητήσουμε το αντικείμενο σπουδών μας και όλα αυτά που διδασκόμαστε, να επερωτήσουμε τις νέες νομοθετικές αλλαγές και να τις αναγνώσουμε υπό το πρίσμα της κοινωνικής και όχι της αστικής δικαιοσύνης. Απέναντι σε νόμους που καταπατούν τα δικαιώματά μας, που ποινικοποιούν τις ζωές μας, απέναντι σε νόμους με ταξικά χαρακτηριστικά που εξασφαλίζουν το «δίκαιο» των δυνατών, απέναντι σε μια δικαιοσύνη που βλέπει πολύ καλά ποιους/ες έχει απέναντι της, αντιπροτάσσουμε μια δικαιοσύνη κοινωνικά δίκαιη.

This entry was posted in κειμενα συγκυριας and tagged , , . Bookmark the permalink.

...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s