Να μη γίνει η εξαίρεση συνήθεια!

(ή αλλιώς περί ζητημάτων που προκύπτουν με την τηλεκπαίδευση)

Λόγω της πανδημίας του νέου κορωνοϊού στην ελληνική κοινωνία, οι σχολές είναι υποχρεωτικά κλειστές αυτό το διάστημα και, προκειμένου να μη χαθεί άλλος χρόνος από το εξάμηνο, τα περισσότερα μαθήματα άρχισαν να διεξάγονται ηλεκτρονικά. Το συγκεκριμένο μέτρο προφανώς και είναι θεμιτό υπ’ αυτές τις συνθήκες, ωστόσο παρουσιάζει αρκετές προβληματικές, που δε συζητιούνται στο δημόσιο διάλογο. Συγκεκριμένα, για την τηλεκπαίδευση απαιτείται η κατοχή κάποιας “έξυπνης” συσκευής, η οποία σε καμία περίπτωση δεν ήταν προαπαιτούμενο για την εγγραφή μας στη Νομική. Μπορεί για τους ιθύνοντες του Υπουργείου Παιδείας να είναι αυτονόητο ότι αντιστοιχεί ένας υπολογιστής σε κάθε μέλος της οικογένειας, αλλά αυτό μόνο πραγματικότητα δεν είναι για τη μέση οικογένεια. Ακόμη κι αυτό να ίσχυε όμως, δεν είναι δεδομένο ότι έχουν όλοι καλή σύνδεση (ή καθόλου σύνδεση) στο διαδίκτυο, ειδικά οι φοιτητ(ρι)ες που αναγκάστηκαν να γυρίσουν στον τόπο καταγωγής τους λόγω πανδημίας. Είναι απαραίτητο το Υπουργείο Παιδείας να φροντίσει να έχουν όλοι και όλες ισότιμη πρόσβαση στην τηλεκπαίδευση, είτε παρέχοντας συσκευές σε όσους δε διαθέτουν, είτε με την παροχή δωρεάν ίντερνετ (π.χ. υπηρεσία zerogrant). Είναι γελοίο το πρόσχημα της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων εκ μέρους των καθηγητών για να μην αναρτώνται τα μαθήματα. Μέχρι να υλοποιηθούν τα παραπάνω μέσα, η αποθήκευση των παραδόσεων στο ίντερνετ είναι το ελάχιστο που μπορεί γίνει προκειμένου να διευκολυνθούν οι εργαζόμενοι φοιτητές κι όσοι εν γένει δεν έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στα ζωντανά διαδικτυακά μαθήματα. Εν τέλει, το πανεπιστήμιο ανήκει στους φοιτητές του κι αυτούς οφείλει να εξυπηρετεί.93173444_690613115013581_3123840777940107264_n

Επιπλέον, με την τηλεκπαίδευση αλλάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό η φυσιογνωμία του μαθήματος, καθώς αποκτά περισσότερο παθητικό χαρακτήρα σε σύγκριση με τη δια ζώσης διδασκαλία. Επεξηγώντας, διαμορφώνεται μία κουλτούρα μαθήματος όπου ο καθηγητής καθίσταται πομπός και ο φοιτητής δέκτης, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης. Ιδιαίτερα στη δική μας σχολή, όπου η συμμετοχή στα ηλεκτρονικά μαθήματα είναι μεγάλη, παρατηρείται ότι η αλληλεπίδραση καθηγητή – φοιτητή εκλείπει, κυρίως λόγω της δυσχέρειας να τεθούν ερωτήσεις, με αποτέλεσμα οι γνώσεις που παρέχει ο καθηγητής να μην τίθενται αντικείμενο αμφισβήτησης και ο ίδιος να αποκτά τον ρόλο της αυθεντίας. Πάντως, για εμάς ο ιδανικός τρόπος διδασκαλίας έχει δυναμικό χαρακτήρα καθώς ενέχει στην από κοινού συμμετοχή και σύμπραξη καθηγητή και φοιτητών, για την επεξεργασία και επερώτηση της επιστημονικής γνώσης, αλλά και για την παραγωγή νέας.

(Τηλ-)εκπαίδευση όμως δε νοείται χωρίς τα κατάλληλα εγχειρίδια. Άλλωστε η διανομή των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων από τον Εύδοξο είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της δημόσιας και δωρεάν παιδείας. Αλλά με κλειστά βιβλιοπωλεία και απαγόρευση κυκλοφορίας, πώς είναι εφικτή η προμήθεια τους τώρα; Μία λύση που προτείνεται και αναπαράγεται συνεχώς είναι η κατ’ οίκον διανομή τους. Δε μας ενοχλεί να επιβαρύνουμε εκατοντάδες εργαζόμενους που ήδη δουλεύουν μανιωδώς κάτω από δυσμενείς συνθήκες με τον κίνδυνο της μόλυνση; Μας ενοχλεί να παγώνουμε τη διανομή συγγραμμάτων, δυσχεραίνοντας ακόμα περισσότερο τα τηλεμαθήματα; Δε μας ενοχλεί να είμαστε εμείς εντάξει, αδιαφορώντας για τους υπόλοιπους; Εμάς μας ενοχλεί! Το σίγουρο είναι πως ξεκάθαρες λύσεις δεν υπάρχουν. Μία μέση λύση είναι η διανομή των συγγραμμάτων σε κεντρικά σημεία παραλαβής ανά την επικράτεια και κατ’ επέκταση η παραλαβή τους από τους ενδιαφερόμενους φοιτητές. Από την άλλη, κι η πρόταση για ηλεκτρονικά συγγράμματα, αφενός δεν είναι τόσο βολική για μελέτη, αφετέρου ενέχει τον κίνδυνο της παγίωσης της πρακτικής κι αφού περάσει η πανδημία, σαν ένας τρόπος περικοπής του προϋπολογισμού για την τριτοβάθμια. Εν τέλει, σταθμίζοντας την ανάγκη μας για συγγράμματα με την προστασία της δημόσιας υγείας και την αποτροπή της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, προκύπτει ότι ίσως μπορούμε να περιμένουμε λίγο καιρό μέχρι να είναι και πάλι δυνατή η φυσική παραλαβή τους. Άλλωστε, σε τέτοιους καιρούς, αυτό που πρέπει πάντα να κερδίζει είναι η αλληλεγγύη.

Δυστυχώς, τώρα, η οθόνη έχει γίνει το πανεπιστήμιο μας, κάτι που φυσικά δε θέλουμε να εδραιωθεί και μετέπειτα. Το ελληνικό Πανεπιστήμιο ανέκαθεν αποτελούσε έναν κοινωνικό χώρο και όχι μόνο ένα στείρο ακαδημαϊκό και εξεταστικό κέντρο. Αποτελεί το μέρος-σταθμό για τα φοιτητικά χρόνια καθενός και καθεμιάς από εμάς, όπου κοινωνικοποιούμαστε, πολιτικοποιούμαστε και διαμορφώνουμε την κοινωνική και πολιτική μας ταυτότητα. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι ανέφικτο τη δεδομένη στιγμή, όπου το Πανεπιστήμιο, προφανώς, για λόγους υγείας πρέπει να παραμείνει κλειστό. Όμως, πρέπει να προβληματιστούμε… Πρόκειται οι συνθήκες αυτές να αλλοιώσουν τον κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα του Πανεπιστημίου; Οι φοιτητές θα συνηθίσουν στον τωρινό τρόπο διδασκαλίας και επομένως θα αποξενωθούν από αυτό; Πολλοί πιστεύουν ότι το Πανεπιστήμιο είναι αποκομμένο από την κοινωνία κι ως εκ τούτου, λόγω της ευκολίας που παρέχει αυτή τη στιγμή η παρακολούθηση από το σπίτι, είναι πιθανό η πεποίθηση αυτή να εδραιωθεί ακόμη περισσότερο μεταξύ της πλειοψηφίας των φοιτητών.

Παράλληλα, την περίοδο αυτή, στο δημόσιο διάλογο δικαίως επικρατεί το ζήτημα του κορωνοϊού με αποτέλεσμα άλλα, εξίσου σημαντικά ζητήματα, να μη λαμβάνουν της ίδιας προσοχής και δημοσιότητας. Επεξηγώντας, αυτές τις μέρες το Υπουργείο Παιδείας εξήγγειλε την κατάθεση του εκπαιδευτικού νομοσχεδίου, που αφορά κυρίως στις αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (επαναφορά της βάσης του 10 και της τράπεζας θεμάτων). Να σημειωθεί ότι στο προηγούμενο διάστημα, καθηγητές και μαθητές αντέδρασαν στα μέτρα αυτά, με μαζικές πορείες και καταλήψεις σχολείων. Τη δεδομένη στιγμή, όπου οι δημόσιες συναθροίσεις έχουν απαγορευτεί και δεν υπάρχει δυνατότητα δυναμικής αντίδρασης, η Κυβέρνηση πρόκειται να περάσει θεμελιώδεις αλλαγές στην παιδεία, εκμεταλλευόμενη την κατάσταση της πανδημίας. Φαίνεται, λοιπόν, ότι, ακόμη και σε αυτή τη συγκυρία, η Κυβέρνηση, που θα έπρεπε να επικεντρώνεται στην ενίσχυση της δημόσιας υγείας και στην προστασία των εργαζομένων, συνεχίζει τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της, προσπαθώντας, αναίμακτα, να περάσει μέτρα που πλήττουν τους κυριαρχούμενους.

Εμείς, πάντως, θα είμαστε εκεί με το πέρας της δύσκολης αυτής περιόδου για να δώσουμε και πάλι πνοή στο Πανεπιστήμιο των αναγκών μας και των ονείρων μας, όπου κυριαρχούν η συλλογικότητα, το “εμείς” και όχι το “εγώ”, με την διεξαγωγή γενικών συνελεύσεων, εκδηλώσεων, φεστιβάλ και κάθε άλλου είδους δραστηριότητα, που το ζωντανεύει και το επανανοηματοδοτεί.

This entry was posted in κείμενα συγκυρίας. Bookmark the permalink.

...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s